Guerra aberta aos audímetros

Por Luis de la Matta (membro do Consello Asesor de RTVE-G e da CRTVG)

Dende hai uns anos, a batalla polas vendas en produtos como a roupa deportiva, os coches ou os electrodomésticos deixou de formularse en termos exclusivamente de calidade, e pasou a librarse no campo da chamada responsabilidade social corporativa.

Importaba a resistencia dun determinado tecido, pero tamén as condicións laborais das persoas que o confeccionaban; importaba a estética dun vehículo, pero cada vez téñense máis en conta as súas emisións de dióxido de carbono á atmosfera. Hai que lavar a roupa, si; pero por que non facelo gastando menos electricidade e reducindo o consumo de auga?
Comprar unha ou outra marca empezou a representar unha significación por parte do consumidor coa maneira de facer as cousas por parte dunha ou doutra firma. Así, para os fabricantes empezou a ser importante non só producir, senón tamén facelo dun xeito, digamos, e entre comiñas, máis “politicamente correcto”. Segue primando a obtención do beneficio industrial, si; pero empeza a terse en conta a forma en que se obteñen eses réditos empresariais.

Coa publicidade nos medios de comunicación podemos ir cara a un escenario semellante. Matizo, debemos ir cara a un escenario semellante. Os anunciantes teñen que pelexar per se por facer publicidade dos seus produtos nos descansos dos paradigmas da telelixo só por ser aqueles que máis televidentes acumulan? Propoño que non sexa así.

Propoño que os anunciantes se esforcen por promover os seus produtos en programas de calidade por encima dos vendeintimidades que proliferan no espazo audiovisual español. Propoño converter en “non rendibles” aquelas emisións que enaltecen a venda inmisericordiosa da vida privada e persoal de terceiras persoas. Propoño que as cadeas o pensen dúas veces antes de encher as súas grellas con segundo que temáticas. Se saben que non contarán co apoio dos anunciantes, cren que, aínda sen publicidade, as televisións apostarían polo amarelismo rosáceo actual? Sinceramente, quero pensar que non.

Nas mans dos anunciantes está o dignificar o panorama televisivo actual. Nas mans dos anunciantes está declararlles a guerra aos audímetros e apostar por aqueles espazos que non vivan de sacrificar publicamente a tonadilleiras e ex-toureiros, de frivolizar con temas como o acoso sexual ou a violencia de xénero, ou de converter a vulgaridade en virtude. Nas mans dos anunciantes está dicir “eu non quero mostrar o meu produto no intermedio dun vaivén de insultos”.

Nas mans dos anunciantes está o dar un paso máis nesa responsabilidade social corporativa, en dicir un “non” segundo que espazos, que deixe sen financiamento o programa e condene os seus guións, polo tanto, a volver ao caixón do que nunca deberon saír.

Estrea de programa, apoio da audiencia, chegada de anuncios. Ese é o proceso televisivo habitual. E se nos rebelamos? Se esa publicidade non chegase por tratarse dun programa, digamos, “mellorable” eticamente falando, aínda contando co apoio da audiencia, as cadeas terían que facer unha reflexión e apostar por espazos diferentes a estes que enchen horas e horas de televisión a día de hoxe. A súa rendibilidade estaría nas mans de programas de calidade e non de calquera cousa. Apostarían por boa televisión, aínda que fose co fin non altruísta de mellorar as súas contas de resultados.

Imaxinan os directivos das cadeas secando agoniados a suor das súas frontes mentres exclaman nunha xunta directiva un “señores, hai que cadrar balances: temos que despedirnos da telerrealidade”.

Pois ese mundo é posible e está nas mans dos anunciantes. A eles invito, polo tanto, a iniciar o que antes lles suxería en nome da responsabilidade social; invítoos a declararlles esa guerra aberta aos audímetros.